De Hoëgne loopt door een prachtige vallei, al in de 17e eeuw vereeuwigd door avonturiers, maar pas eind 19e eeuw maakt een zekere Léonard Legras serieus werk van wandeltoerisme.
Dat resulteert in een eeuwenoud wandelpad met talloze kleine bruggetjes over de rivier.
Ook toen al wist elke rechtgeaarde wandelaar dat de juiste uitrusting essentieel is voor optimaal genot van een wandeling. Te beginnen met goed schoeisel; neopreen sokjes zijn daarbij sterk af te raden.
Het kleding-laagjes systeem stamt uit recentere tijden; echter bij voorkeur niet van neopreen.
En een comfortabele rugzak voor essentiële zaken zoals lunchpakketje en EHBO is ook aan te bevelen; een kajak behoort net niet helemaal tot die categorie.
Handiger is om de hele kano-handel gewoon in de beek te leggen. Dat doen we bij Pont du Centenaire, een betonnen voetgangersbruggetje uit 1930 in historische stijl opgetrokken (zelfs de houtlook brugleuningen zijn van beton). Vóór 1930 heette deze gewoon Pont de la Vecquée, en ligt zo’n 6 km onder brongebied de Hoge Venen.
Er is véél water nodig om de Hoëgne bevaarbaar te maken en dat gebeurt niet heel vaak. Bovendien was bevaring tot januari ’26 verboden bij de invoering van het derogatie-systeem.
Dit is dus een unieke kans; 90cm water, nauwelijks sneeuw en wij zijn toevallig in de buurt 😉.
De eerste 200m zijn snelstromend met relatief weinig verval. In een vooraf gespot keerwater stappen we één voor één uit voor een nadere inspectie van de steilste (zo’n 40 %0 en volgens Haesendonck nog onbevaarbare) sectie ‘Les Cascatelles’.
Bij gebrek aan dikke boot heb ik mijn relatief kleine Outlaw bij, die dan wel weer een stuk lichter is dan de gemiddelde bolle boot met ‘rocker’. Dat draagt wel zo prettig om. Niet dat ik met een dikke boot deze sectie wel zou willen varen hoor, daar klinkt die ook veel te ontzagwekkend voor met namen als ‘Fât du Diable’, een groot cilindrisch gat ‘het lot/last van de duivel’. Daar had ik natuurlijk al beter kunnen weten...
Sjoerd bedenkt met Paul welke stukken ze wel kunnen varen; Bram kijkt bedenkelijk…
… en besluit met mij de hele 600m Cascatelles om te dragen tot aan het uitkijkplatform waar tot 2001 Pont de Forestiers lag.
Deze foto is horizontaal genomen, zo kan je mooi zien hoeveel verval de Cascatelles hebben
Sjoerd
Paul
Sjoerd en Paul overleggen, Bart overweegt
Bart stapt net voor de onderste passages weer in zijn ‘aardappel’ en even later ook Cees die het laatste verval over dwars de wals in duikt, maar daar verbazend eenvoudig weer uit spoelt.
Ondertussen is mij uitgelegd dat ‘rocker’ (de banaanvorm van je boot) erg handig is op dit soort rivieren omdat je voor- en achterpunt dan minder snel water happen. Dat ontberen de bootjes van Cees en mij helaas.
Dat de Hoëgne nog veel meer water kan voeren werd in juli 2021 pijnlijk duidelijk na meer dan 200mm regen in 48 uur. Bij Belleheid werd een piek van meer dan 50m3/s (peil >2 meter) gemeten, meer dan het dubbele van jaarlijkse uitzonderlijke pieken. Bij Pepinster, waar de Hoëgne uitmondt in de Vesder, voltrok zich een water- en modderramp met 39 doden.
Ge-zessen vervolgen we de hier iets bredere en minder steile Hoëgne. Dat heeft als nadeel dat de volop in de weg liggende stenen ondieper liggen. Ik worstel me al kwispelend door de eerste vervalletjes. Cees heeft minder geluk en booft buiten mijn zichtveld een steen en landt perfect maar knetterhard op een onhandig liggende steen. Dat vindt z’n rug dusdanig onprettig dat hij toch meerdere minuten rondjes heeft gelopen voordat een voorzichtige ‘all systems go’ check resulteert.
Al keerwater-hoppend gaat het verder. Al snel brengt één van die stenen me uit balans en de hongerige Hoëgne grijpt gretig mijn achterdek. Voor ik het weet lig ik stenen te koppen. Rollen is kansloos. Ik weet mezelf met boot en peddel in de snelle stroming aan de kant te brengen waar Bram bereidwillig helpt m’n boot te hozen.
De volgende poging moet dus iets actiever volgens een bemoedigende medevaarder.
Over hetzelfde pad langs de Hoëgne loopt trouwens ook de GR753 en de internationaal vermaarde GR5, die uiteraard ook Spa aandoet. Het kuuroord waar Koningin Maria-Hendrika, zonder haar man, een eenvoudige doch comfortabele villa bewoonde, Daarover later meer.
Vol goede moed vaar ik met meer snelheid weer af. Al snel ligt er weer een steen in de weg, een déjà vu, ware het niet dat er nu veel te snel een dwarsliggend boompje opdoemt. Ik duw boot en peddel van me af en weet mezelf te redden. De boot wordt verderop liefdevol van een steen geplukt, peddel onvindbaar. Ik kluun mezelf een weg langs de oever; wat heb je dan aan zo’n prachtig wandelpad als het aan de overkant ligt. Een paar pleisters en een wandelingetje naar het dichtstbijzijnde bruggetje later, wordt me voorzichtig geadviseerd de rest van het traject te wandelen. Terwijl ik daar helemaal niet op gekleed ben! Met boot.
Ach ja, zo’n ontnuchterende natuurervaring is heel verhelderend op zijn tijd.
Het huwelijk van Koningin Maria-Hendrika met Koning Leopold II zal ongetwijfeld goed begonnen zijn. Maar eind 1800 verbleef Maria vooral in Spa terwijl Leopold het druk had met overzeese gebieden en maîtresses. Ook de Hoëgne vallei droeg ze een warm hart toe en ze gaat dan ook graag in op de uitnodiging van Léonard Legras om de ‘Promenade de la Hoëgne’ in 1899 officieel te openen. Bij die gelegenheid ontbreekt van manlief Leopold elk spoor, maar hij wordt wel naamgever van de grootste, 2,5m hoge waterval. Het woord emancipatie was blijkbaar nog niet uitgevonden. Marietje moet het doen met een klein vervalletje verderop in ‘de Nijlpaardkloof’, dat dan weer wel.
Misschien wel solidair met Maria, zijn Paul en Sjoerd vooral geïnteresseerd hoe ze fatsoenlijk van Leopold af kunnen komen. In tegenstelling tot Sjoerd en Paul, lukt dat Maria niet voor haar dood in 1902.
Paul zet de boof in op Leopold II
Ik sla de wildwatercapriolen gade vanaf het riante wandelpad met diverse bruggetjes. Ik kan de keerwaterzoekende en hoppende vaarders redelijk bijhouden en praktisch tegelijk komen we allemaal moe en ik vermoed de meesten zeer voldaan aan bij Pont de Belleheid, ons uitstappunt.
Mijn resultaat: 4 km traject, 500m gevaren, 3,5 km gewandeld.
Conclusie: Behalve een nieuwe peddel moet ik nu toch echt een bollere boot gaan kopen. Daarmee heb ik wel een Diaboleus dilemma; in een dikkere boot passen dan wel fatsoenlijke wandelschoenen maar dat type boot is meestal ook een stuk zwaarder om mee te wandelen…
Gert
Rob, Jacques en Erik kiezen ervoor om de Midden-Hoëgne te varen.
Wat een geweldige keuze vinden we dit. Het is serieus dik water. Veel kracht er op. Dikke walsen en krachtige keerwaters en flinke golven.
Het is gewoon genieten. We hebben helaas alleen foto’s en video’s van de stukken waar we even uit de boot waren. (red: op de video’s zijn wat bomen te zien waarvoor omgedragen moest)
grtz, Erik
De Midden-Hoëgne vanaf de Passerelle de Belleheid naar Polleur is met 2% verval “slechts” half zo stijl als het bovendeel, maar compenseert dat dan weer ruimschoots met een verdubbeling van de hoeveelheid water. Vandaag is die hoeveelheid water een riante hoeveelheid. De rivier stroomt met een enorme snelheid en hoge golven, diepe gaten door een nauwe bedding met steile wanden. Boskloof met rotsbodem. Fantastisch om stroomlijnen te pakken en keerwaters te hoppen. Snelle stroming, onoverzichtelijke bochten, veel bomen en ieniemini keerwatertjes. Je moet er van houden :-).
Ik ben eigenlijk wel blij dat we met een kleine ploeg zijn op deze Alpenbeek met Ardense-attracties. De bochten volgen elkaar in hoog tempo op. Vaak zien we de bomen pas op het laatste moment. Dan volgt een split-second beslissing: kunnen we ons daar nog doorheen persen of zou dat twijfelachtig kleine keerwatertje mij kunnen houden? Dat aangevuld met een aantal bekende betonnen stuwen die met deze waterstand flink zog geven. Er was ook een nieuwe stuw in de buurt van Gouffre des Moutons, stroomaf van Solwaster. De sporen waren overduidelijk. Hier hebben bevers hun slag geslagen.
10 kilometer varen. Instap 1245. Uitstap 1600. Een top vaardag met een nul-punt-nulletje na afloop. Proost mannen! De Hoëgne heeft zijn reputatie als beste wildbeek van België weer waargemaakt.
Rob
Waterstand: 91cm (7,3m3) dalend naar 87cm (5,8m3) @ 6526 Belleheid 136cm (14,0m3) dalend naar 130cm (11,9m3) @ 6517 Polleur
Temperatuur een graadje of 8.
Vaarders Boven-Hoëgne: Sjoerd, Paul, Bart, Cees, Bram, Gert Vaarders Midden-Hoëgne: Jacques, Erik, Rob
Zie ook:
